Wyobraź sobie, że kupujesz ekstrakt z kawy. Na etykiecie: „100% kawa arabica". Otwierasz słoik — jest w nim głównie mąka kukurydziana z odrobiną kawy dla koloru i zapachu. Nikt ci nie powiedział, że tak wygląda „norma branżowa".
Dokładnie to samo dzieje się na rynku suplementów grzybowych.
Badanie, które otworzyło oczy branży
W 2025 roku Windsor i współpracownicy opublikowali badanie analizujące suplementy Chaga dostępne na rynku. Metodologia: sprawdzono zawartość beta-glukanów (substancji aktywnych odpowiedzialnych za działanie grzyba) oraz alfa-glukanów (skrobi z podłoża hodowlanego, czyli wypełniacza).
Wyniki były jednoznaczne: produkty z grzybni hodowanej na zbożu miały zaledwie 1–5% beta-glukanów. Niektóre — poniżej 1%. Tymczasem beta-glukany to właśnie te cząsteczki, na których oparte są wszystkie badania kliniczne z grzybami. Bez nich suplement nie ma farmakologicznego sensu.
Badanie ukazało się w International Journal of Molecular Sciences (PubMed ID: 40243601).
Analiza laboratoryjna · IJMS 2025 · PubMed: 40243601
1–5%
beta-glukanów w suplementach z grzybni hodowanej na zbożu · Windsor et al. 2025
Windsor i współpracownicy (2025) zbadali suplementy Chagi dostępne na rynku metodami analitycznymi rozróżniającymi beta-glukany (składnik grzyba) od alfa-glukanów (skrobia z podłoża). Produkty z grzybni na ryżu zawierały zaledwie ~1% beta-glukanów. Produkty z grzybni na owsie: ~5%. Produkty z owocników: dramatycznie wyższe wartości.
Ale żeby zrozumieć, dlaczego ten wynik nie jest zaskoczeniem dla nikogo, kto zna branżę — trzeba cofnąć się o krok.
Co to są beta-glukany i dlaczego jedyne one mają znaczenie
Beta-glukany to polisacharydy — wielocząsteczkowe łańcuchy cukrów — stanowiące główny składnik ścian komórkowych grzybów. Są to konkretne substancje czynne, które w badaniach wykazują aktywność biologiczną:
- Aktywują i modulują komórki układu odpornościowego — w tym komórki NK (naturalni zabójcy), makrofagi i limfocyty T
- Wspierają mitochondria i szlaki energetyczne komórkowe
- Działają przeciwzapalnie przez hamowanie enzymów prozapalnych (np. COX-2)
To jest substancja, którą nauka testuje w badaniach klinicznych. Każdy artykuł naukowy o Reishi, Cordyceps, Lion's Mane czy Chaga operuje na produktach standaryzowanych pod kątem beta-glukanów. Produkt bez podanego % beta-glukanów nie jest tym produktem, który testowano w laboratorium.
Problem numer jeden: grzybnia kontra owocnik
Na etykiecie wielu suplementów przeczytasz „mycelium" (grzybnia) albo po prostu „mushroom powder" bez dalszego wyjaśnienia. To ma ogromne znaczenie.
Owocnik to część grzyba, którą widzisz gołym okiem — kapelusz, trzon. To właśnie tam kumuluje się największe stężenie beta-glukanów i innych związków aktywnych (hericenony, erinacyny w Lion's Mane; triterpenoidy w Reishi; kordycepina w Cordyceps).
Grzybnia to biologiczny „system korzeniowy" grzyba. Sama w sobie nie jest zła — ma pewną aktywność biologiczną. Problem polega na tym, jak jest pozyskiwana.
Większość tanich suplementów grzybowych na rynku pochodzi z grzybni hodowanej w laboratorium na podłożu zbożowym — najczęściej ryżu lub pszenicy. Gdy grzybnia wyrośnie, suszy się ją razem z całym podłożem i mieli na proszek. Nikt nie oddziela skrobi od grzyba. Efekt: produkt opisany jako „ekstrakt grzyba" może zawierać 40–80% skrobi ryżowej — bo to jest to podłoże, na którym grzyb rósł, teraz zmielone razem z nim.
Badanie Windsor i współpracowników (2025) zmierzyło stosunek beta-glukanów (grzyb) do alfa-glukanów (skrobia) właśnie po to, żeby odróżnić produkty z grzybni z ryżem od produktów faktycznie bogatych w składniki aktywne.
Problem numer drugi: brak transparentności etykiet
Gdyby każda marka podawała na etykiecie procentową zawartość beta-glukanów, większość z nich miałaby poważny problem marketingowy.
Dlatego tego nie robią.
Standardowe etykiety podają:
- Nazwę grzyba ✓
- Masę porcji ✓
- Często: „ekstrakt 10:1" lub „ekstrakt 4:1" — liczby, które nic nie mówią o zawartości aktywnych składników i mogą oznaczać zagęszczenie skrobi równie dobrze jak zagęszczenie beta-glukanów
Czego nie podają:
- % beta-glukanów w produkcie
- Czy substancja pochodzi z owocnika czy z grzybni
- Czy podłoże hodowlane zostało usunięte przez ekstrakcję
Brak tych informacji to nie przypadek. Podanie ich ujawniłoby, ile aktywnej substancji faktycznie jest w produkcie.
Jak działa rzetelna ekstrakcja
Aby beta-glukany były dostępne biologicznie (czyli żeby twój organizm mógł je wchłonąć), muszą być uwolnione ze ścian komórkowych grzyba przez ekstrakcję.
Ściana komórkowa grzyba jest zbudowana z chityny — tego samego materiału, co pancerz owadów. Chityna jest niestrawna dla człowieka. Beta-glukany zamknięte w chitynowej ścianie bez ekstrakcji mają ograniczoną biodostępność.
Dlatego ekstrakcja jest kluczowa:
- Ekstrakcja wodna — uwalnia beta-glukany i polisacharydy
- Ekstrakcja etanolowa — uwalnia triterpenoidy, hericenony i inne związki rozpuszczalne w alkoholu
- Podwójna ekstrakcja (woda + etanol) — kompletny profil aktywnych składników
Produkt bez ekstrakcji, czyli surowy sproszkowany grzyb lub grzybnia, ma znacznie niższą biodostępność kluczowych składników — nawet jeśli pochodzi z owocników.
Badanie kliniczne (RCT, pilot) · Nutrients 2023 · PubMed: 38004235
–49,65 ms
skrócenie czasu reakcji poznawczej · standaryzowany ekstrakt z owocników · n=41
Docherty et al. (2023) zmierzyli efekt Lion's Mane z charakteryzowanego surowca. Kiedy surowiec nie ma weryfikowanej zawartości beta-glukanów, nie wiadomo, czy podana dawka odpowiada tej z badania — ani czy w ogóle zawiera aktywną substancję.
Jedno pytanie przed każdym zakupem
Zanim kupisz jakikolwiek suplement grzybowy — zadaj jedno pytanie:
Ile procent beta-glukanów ma ten produkt?
Jeśli odpowiedź brzmi „nie wiem" albo etykieta po prostu tego nie podaje — masz odpowiedź. Marka albo nie wie, albo wie, ale nie chce powiedzieć.
Dobry suplement grzybowy powinien:
- Podawać % beta-glukanów na etykiecie
- Wskazywać, że pochodzi z owocników (nie tylko grzybni)
- Stosować ekstrakcję wodną i/lub etanolową — nie tylko suszenie
SOMA — i dlaczego skład ma znaczenie
SOMA to płynne ekstrakty z 100% owocników czterech gatunków: Lion's Mane, Reishi, Cordyceps i Chaga. Podwójna ekstrakcja — wodna i etanolowa — oznacza kompletny profil aktywnych składników z każdego owocnika: beta-glukany, triterpenoidy, hericenony, kordycepina.
Zawartość beta-glukanów w produktach SOMA pochodzi z owocników — nie z grzybni hodowanej na ryżu. To ta sama substancja, którą testowały badania kliniczne cytowane w naszych artykułach: Martinez-Marmol et al. (2023) dla Lion's Mane, Chen et al. (2023) dla Reishi, Hirsch & Smith-Ryan et al. (2016) dla Cordyceps.
Płynna forma ma dodatkową przewagę: absorpcja przez śluzówkę jamy ustnej przyspiesza dostępność aktywnych składników — bez czekania na rozpad kapsułki i pełne trawienie żołądkowe.
Etykieta powinna mówić prawdę. Jeśli tego nie robi — produkt ją ukrywa z powodu.
Co konkretnie robić
Jeśli chcesz ocenić jakość swojego obecnego suplementu grzybowego:
- Sprawdź etykietę — czy jest podany % beta-glukanów? Jeśli nie — zapytaj producenta.
- Sprawdź źródło — owocnik czy grzybnia? Jeśli podłoże hodowlane nie zostało usunięte przez ekstrakcję — wiesz, co kupujesz.
- Sprawdź formę — surowy proszek kontra ekstrakt (wodny, etanolowy, podwójny). Ekstrakt = wyższa biodostępność beta-glukanów.
- Zaufaj liczbom, nie nazwom — „premium", „organic", „wild-crafted" to słowa marketingowe. % beta-glukanów to miara. Tylko to drugie można zmierzyć.
Na polskim rynku suplementów grzybowych jest wiele produktów, które wyglądają jak coś, czym nie są. Nie dlatego, że ich producenci są nieuczciwi — ale dlatego, że branża przez lata nie miała standardów, które wymagałyby transparentności.
To się zmienia. Badania takie jak Windsor et al. (2025) ustalają, co naprawdę jest w tych słoiczkach.
Twoje zdrowie zasługuje na suplement, który ma coś do powiedzenia na temat swojego składu.
Źródła naukowe
- Windsor C. et al. (2025). Comparative Study of Chaga (Inonotus obliquus) Dietary Supplements Using Complementary Analytical Techniques. International Journal of Molecular Sciences. PubMed: 40243601
- Martinez-Marmol R. et al. (2023). Hericerin derivatives activates a pan-neurotrophic pathway in central hippocampal neurons converging to ERK1/2 signaling enhancing spatial memory. Journal of Neurochemistry. PubMed: 36660878
- Docherty S. et al. (2023). The Acute and Chronic Effects of Lion's Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults. Nutrients. PubMed: 38004235
- Chen SN et al. (2023). Evaluation of Immune Modulation by β-1,3; 1,6 D-Glucan Derived from Ganoderma lucidum in Healthy Adult Volunteers, A Randomized Controlled Trial. Foods. PubMed: 36766186
